Eksamen: PSP6084 | Semester: Vår 2025 | Varighet: 5 timer
Vekting: Lesing ca. 25 % | Skriving ca. 75 %
| Plass | Riktig svar | Forklaring |
|---|---|---|
| 1 | zehmet | «demên xwe yên herî zehmet» = sine vanskeligste tider. Turismen har falt drastisk. |
| 2 | bajaran | «van her sê bajaran» = disse tre byene (Amed, Mêrdîn, Riha). |
| 3 | nehatina | «Sedema bingehîn a nehatina geştiyaran» = hovedårsaken til at turistene ikke kom. |
| 4 | zirar | «bi milyonan dolar zirar kirine» = har lidd tap på millioner av dollar. |
| 5 | destpêka | «Ji destpêka meha adarê» = fra begynnelsen av mars. |
| 6 | yek | «tenê yek geştiyarek» = bare én turist (har gjort reservasjon). |
| Spørsmål | Riktig svar | Forklaring |
|---|---|---|
| Hovedårsaken til fallet i turistbesøk | koronapandemien | Teksten sier tydelig: «Sedema bingehîn a nehatina geştiyaran jî tirsa ji nexweşiya koronayê ye» (frykt for koronasykdommen). |
| Forventet antall turister i Amed | 400 000 | «sala beriya koronayê 400 hezar geştiyar hatine Amedê» (400 000 turister kom til Amed). |
| Situasjonen for hotellene | De sto tomme. | «ew text hemû vik û vala ne» = alle senger er tomme. |
| Arbeidsledigheten ifølge Serdar Ay | 95 % av de ansatte er uten arbeid. | «5 hezar û 500 kes ji karên xwe bûne, bê îş û bê kar in» = 5500 av 6000 ansatte har mistet jobben. |
| Antall turister før pandemien | 370 000 | «Beriya pandemiyê 370 hezar geştiyar hatibûn Amedê.» |
| Hovedattraksjonen i Amed | de historiske byportene og bymurene, som er blant de lengste og eldste i verden | «Bircên Amedê ku bi dirêjahiya xwe piştî keleya Çînê li tevahiya cîhanê ya herî dirêj e» = bymurene i Amed er de nest lengste i verden etter Den kinesiske mur. |
Ez bi Hans re me. Ew rast dibêje ku divê em bi berpirsiyarî rêwîtiyê bikin. Dema em diçin welatekî din, girîng e ku em çanda wî welêt fêr bibin û bi gelê wî re bi rêzdarî tevbigerin. Fêrbûna çend hevokên zimanê wan nîşan dide ku em rêzê li wan digrin.
Ez têdigihîjim ka Sofie çi dibêje, ji ber ku betlaneyê wextek bêhnvedanê ye. Lê ez bawer nakim ku mirov dikare bêyî ku bala xwe bide derdora xwe rêwîtiyê bike. Rêwîtiya bêberpirsiyar dikare zirarê bide xweza û çanda herêmê.
Ji geştiyarên ku tên Norwêcê, ez hêvî dikim ku ew rêzê li xwezaya me bigrin, çopê xwe berhev bikin û fêrî hinek gotinên nûrwêcî bibin. Girîng e ku geştiyar ji bo aboriya herêmê jî alîkar bin û li dikanên herêmî bikirrîn.
| Plass | Riktig ord | Forklaring |
|---|---|---|
| 1 (serî li ... didin) | xapandinê | «serî li xapandinê didin» = tyr til juks/fusk. |
| 2 (an jî ji bo notek baş çi hewce dike nebawer e) | bidestxistina | Usikkerhet om hva som kreves for å oppnå en god karakter. |
| 3 (Tirsa ji ...) | têkçûnê | «Tirsa ji têkçûnê» = frykt for å mislykkes. |
| 4 (dikare faktorek motîf ...) | bibe | «dikare bibe faktorek motîf» = kan bli en motivasjonsfaktor. |
| 5 (dikare bibe ku xwendekar hest bi ...) | sedem | Kan være årsaken til at eleven føler behov for å jukse. |
| 6 (Girtina bi xapandinê dikare bibe sedema encamên cidî, wek ... îmtîhanê) | betalkirina | «betalkirina îmtîhanê» = annullering av eksamen. |
| 7 (bi kesên din re ... kirin) | hevkarî | «hevkarî kirin» = samarbeid (uautorisert samarbeid under eksamen). |
| 8 (xapandinê ... hevpar an pejirandî bihesibînin) | wekî | «wekî hevpar» = som vanlig/akseptert. |
| 9 (di nav ... xwendekar de) | hevalên | «di nav hevalên xwendekar de» = blant medelever/venner. |
| Påstand | Svar | Forklaring |
|---|---|---|
| 1) Brudd på eksamensreglene kan føre til alvorlige konsekvenser, som bortvisning fra kurset eller straffeforfølgelse. | Riktig | Teksten sier: «bibe sedema encamên cidî, wek betalkirina îmtîhanê, dûrxistina ji qursê an jî tewra darizandina sûc» (kan føre til annullering, bortvisning eller straffeforfølgelse). |
| 2) Å kopiere andres arbeid uten å oppgi kilden er en form for plagiat og kan føre til straffeforfølgelse. | Riktig | Teksten beskriver plagiat som: «Kopîkirina karê kesekî din bêyî ku çavkaniyê binav bike» og nevner straffeforfølgelse som mulig konsekvens. |
| 3) Hvis en elev er usikker på faget, kan det føre til at eleven ikke får en god karakter, uavhengig av innsats. | Galt | Teksten sier at usikkerhet kan føre til juks, ikke at det automatisk gir dårlig karakter uavhengig av innsats. |
| 4) Bruk av uautoriserte hjelpemidler på eksamen kan føre til alvorlige konsekvenser, som bortvisning. | Riktig | Teksten nevner «Bikaranîna alîkariyên bêdestûr ên têlefonên destan, saetên zîrek an jî notên kevin» som en form for juks med alvorlige konsekvenser. |
Mamoste/ya hêja,
Ez dixwazim we agahdar bikim ku di dema îmtîhana dawî de xwendekarek/ê ji pola me xapandiye. Wî/wê têlefona xwe ya desta bi dizî bi kar anî da ku bersivên pirsan bibîne. Min ev yek bi çavên xwe dît.
Ez dizanim ku agahdarkirina we ne hêsan e û dibe ku hin xwendekar ji min re aciz bibin. Lê ez bawer im ku bêdengmayîn ne rast e, ji ber ku xapandin ne dadperwer e ji bo xwendekarên ku bi dilsozî xebitîne.
Ji bo paşerojê, ez pêşniyar dikim ku di dema îmtîhanan de têlefon li ber derî bên hilanîn û çavdêriya pirtir hebe. Her wiha dibe ku cihên rûniştinê ji hev dûrtir bibin.
Bi rêz,
Xwendekarê/a we
Agahdarkirina kesek din dema ku tiştekî ne rast dibe, mijarek dijwar e. Carinan girîng e ku em devê xwe vekin, lê carinan jî çêtir e ku em bêdeng bimînin.
Mînaka yekem: Ger xwendekarek di dibistanê de tê çewisandin û êşê dikişîne, divê em biçin cem mamosteyan û agahdar bikin. Bêdengmayîn tê wê wateyê ku em jî beşdarî çewisandinê dibin. Di vê rewşê de, agahdarkirîn dikare jiyana wî kesî rizgar bike.
Mînaka duyem: Ger hevalê te tiştekî biçûk kiriye, wek mînak ji mamoste re bersiveke çewt dabû, ne hewce ye ku tu biçî cem kesekî û jê re bibêjî. Ev yek ne girîng e û tenê dibe sedema nakokiyê di navbera te û hevalê te de.
Bi kurtasî, dema ku rewşek xeternak e an jî kesek dikare zirarê bibîne, divê em agahdar bikin. Lê dema ku mijar biçûk e û kesî zirar nabîne, çêtir e ku em dev jê berdin.
| Spørsmål | Riktig svar | Forklaring |
|---|---|---|
| 1. Hovedformålet med falske nyheter | å skade omdømmet til en person eller organisasjon | «armanc dike ku zirarê bide navûdengê kesek an saziyek» = å skade omdømmet til en person eller organisasjon. |
| 2. Når begrepet ble først brukt | på 1800-tallet | «di sala hezar heşt sed û nod -an de» = på 1890-tallet (1800-tallet). |
| 3. Plattform som har bidratt til økning | «nemaze Facebook News Feed» = spesielt Facebook News Feed nevnes eksplisitt. | |
| 4. Faktor som bidrar til spredning | politisk polarisering | «polarîzasyona siyasî» er nevnt som en av faktorene. |
| 5. Hvordan falske nyheter påvirker ekte nyheter | ved å redusere troverdigheten til ekte nyheter | «potansiyela nûçeyên derewîn hene ku pêbaweriya di ragihandina ciddî ya medyayê de têk bibe» = kan undergrave troverdigheten til seriøs mediekommunikasjon. |
Di cîhana îroyîn de, şopandina nûçeyan bûye beşek girîng a jiyana me ya rojane. Ez bixwe her roj nûçeyan dişopînim, ji ber ku ez dixwazim bizanim li derdora min û li cîhanê çi diqewime.
Ez bawer im ku girîng e em xwe li ser mijarên wek guherîna avhewayê, siyaset û dadperweriya civakî agahdar bikin. Ev mijar bandorê li jiyana me ya rojane dikin û divê em zanibe ka çi diqewime. Lê di heman demê de, ez hest dikim ku em pir zêde agahdarî li ser jiyana kesayî ya navdaran û nûçeyên hestyarî yên ku tenê ji bo klikbaitê têne nivîsandin distînin. Ev celeb nûçe wextê me winda dike û ti fêdeyeke wê tune.
Ez nûçeyan bi gelemperî li ser malperên nûçeyan ên pêbawer dixwînim, wek NRK û BBC. Ez her wiha medyaya civakî jî bi kar tînim, lê ez hewl didim ku tenê çavkaniyên pêbawer bişopînim. Min fêr bûye ku divê mirov her tim li çavkaniyê binêre berî ku nûçeyek bawer bike. Carinan ez nûçeyan li ser radyoyê jî guhdarî dikim, nemaze dema ku ez di otomobîlê de me.
Hilbijartina çavkaniyên nûçeyan pir girîng e, ji ber ku nûçeyên derewîn îro pir belav bûne. Wek ku me di metna berê de jî xwend, nûçeyên sexte dikarin pêbaweriya me ya li medyaya ciddî têk bibin. Ger em tenê ji yek çavkaniyê nûçeyan bistînin, em dikarin bikevin xefikê agahdariya aliyekî. Ji ber vê yekê, girîng e ku em çavkaniyên cuda bikar bînin û her tim bi hişyarî nûçeyan bişopînin.
Bi kurtasî, şopandina nûçeyan berpirsiyariyeke me ye wek hemwelatiyên agahdar, lê divê em bi hişyarî û kîlekritîk nûçeyan bixwînin.